آزاده حیدری نسب: دریایی از فولاد، دانش و اراده در عسلویه به نمایش درآمد. نهمین نمایشگاه تخصصی ساخت داخل در صنعت نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی، نه صرفاً یک رویداد تجاری، بلکه میدانی برای اثبات حقانیت «توانستن» بود؛ جایی که اصحاب رسانه استان بوشهر، بیش از ۸۰ فعال رسانهای، برای ثبت لحظات امیدبخش این صنعت عظیم گرد هم آمدند. این تور رسانهای که با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان بوشهر و سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس شکل گرفت، پردهای از ظرفیتهای فناورانه کشور در قلب صنعت انرژی برداشت.
اعداد و ارقامی که فریاد خودکفایی سر میدهند
در این نمایشگاه بزرگ، ۱۵۰ شرکت حضور یافتند؛ شامل بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان، خبرنگاران با مشاهده مستقیم روند تولید، توانستند گزارشی دقیق از کاهش وابستگی خارجی ارائه دهند.
در حین بازدید از این نمایشگاه، با عوامل اجرایی غرفهها به گفتگو نشستیم تا بیشتر با این شرکتهای دانشبنیان و فنآور آشنا شویم؛
در ابتدا میهمان غرفه پارک علم و فناوری خلیج فارس بوشهر شدیم و میثم رستمی مدیر توسعه بازار و تجاریسازی پارک علم و فناوری خلیج فارس بوشهر، در گفتگو با خبرنگار حقایق نگار، یکی از اهداف بلندمدت پارک را، توسعه بخش انرژی بهویژه نفت و گاز عنوان کرد.
وی به نقش پارک در شکلگیری و حمایت از نمایشگاه تخصصی نفت و گاز اشاره کرد و اظهار داشت: سالانه سه تا چهار نشست بزرگ B2B بین شرکتهای فناور استان و هلدینگهای پتروشیمی برگزار میشود.
ساخت اولین فلر بومی در کنگان
وی افزود: سال گذشته در گردهمایی مدیران خرید کالا از ۲۵ پتروشیمی کشور، بیش از ۲۵۰ نشست رودررو میان شرکتهای پارک و صنایع نفت و گاز انجام شد. امسال نیز با حضور هلدینگ شستان و مدیران ۶ پتروشیمی، شرکتهای فناور استان توانستند نیازها و فناوریهای خود را بهصورت مستقیم عرضه کنند.
رستمی از موفقیت شرکتهای دانشبنیان پارک در تولید فلیم دتکتور بومی و عقد قرارداد با شرکت ملی گاز خبر داد و گفت: تاکنون ۳۰۰ دستگاه از این تجهیز راهبردی به صنایع نفت و گاز تحویل شده است. همچنین، یکی از شرکتهای مستقر در مرکز رشد کنگان موفق به ساخت و تحویل اولین فلر بومی به پالایشگاه نهم عسلویه شد.
وی خاطرنشان کرد: طی سه سال گذشته گردش مالی شرکتهای فناور از ۶۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ به بیش از ۴.۵ همت در سال جاری رسیده است و برای نخستینبار دو شرکت زیرمجموعه پارک صادرات فناوری به خارج از کشور داشتهاند.
رستمی نقش پارکهای علم و فناوری را در پیشبرد اقتصاد مقاومتی پررنگ دانست و گفت: پارکهای علم و فناوری پیشران اقتصاد دانشبنیان کشور هستند و مسیر توسعه کسبوکار در استان بوشهر با اتکا به دانش فنی و فناوریهای بومی، روشن و رو به رشد است.
اتصال شرکتهای دانشبنیان و پتروشیمیها
علی قاریبوشهری مدیر پارک علم و فناوری شهرستان دشتی نیز در گفتگو با خبرنگار حقایق نگار اظهار داشت: نمایشگاه دستاوردهای داخل صنعت نفت و گاز توسط یک شرکت خصوصی که تحت حمایت پارک علم و فناوری است، برگزار شده است.
وی افزود: این شرکت، با شرکتهای نفت و گاز رایزنی کرده و هم شرکتهای نفت و گاز، هم شرکتهای دانشبنیان که در سطح کل کشور هستند را برای برگزاری این نمایشگاه گرد هم میآورد.
قاریبوشهری تصریح کرد: در این نمایشگاه دستاوردهای شرکتهای فناور و دانشبنیان ارائه میشود و پارک علم و فناوری به عنوان برگزارکننده اصلی نمایشگاه برای برپایی این نمایشگاه، کنار این شرکتهای فناور قرار میگیرد.
وی اضافه کرد: از مجموعه پارک علم و فناوری نیز تعدادی شرکت در اینجا مستقر شدند. از پارکهای علم و فناوری کشور هم آمدهاند و محصولات خود را به نمایش گذاشتهاند. کنار این شرکتها شرکتهای بزرگ و شرکتهای پتروشیمی نیز غرفه گرفتهاند. اینها در این نمایشگاه به همدیگر متصل شده و همدیگر را میشناسند.
مدیر پارک علم و فناوری شهرستان دشتی همچنین گفت: شرکتهای دانشبنیان و فناور که محصول ساخت داخل دارند، محصولاتشان را ارائه داده و شرکتهای نفت، گاز و پتروشیمی و پالایشگاهها محصولات اینها را میبینند و بررسی میکنند که آیا میتوانند از این محصولشان استفاده کنند؟!
بومیسازی بیش از ۱۰۰ محصول در صنایع حساس
در ادامه بازدید از نمایشگاه، سراغ قائممقام مدیرعامل و مدیر بازرگانی یک شرکت صنعتی رفتیم؛ که در گفتگو با خبرنگار حقایق نگار اظهار داشت: این شرکت طی ۱۵ سال فعالیت تخصصی، بیش از ۱۰۰ محصول مورد نیاز صنایع حساس کشور را با کدگذاری و شاخصگذاری مشخص، بومیسازی کرده است.
وی افزود: این تجهیزات شامل سنسورهای دما و شعله بوده و در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی به کار گرفته شدهاند.
ایشان با اشاره به شدت گرفتن تحریمها از حدود ۱۰ تا ۱۲ سال پیش، تأکید کرد که شرکت از سال ۹۰، تمرکز خود را بر تولید محصولاتی قرار داد که امکان واردات آنها وجود نداشت. این امر مستلزم چهار تا پنج سال تحقیق و توسعه (R&D) متمرکز بود تا نهایتاً محصولات به فاز تولید و تجاریسازی برسند.
وی در خصوص همکاریهای علمی نیز توضیح داد که با وجود تجاریسازی اکثر محصولات، تعامل با دانشگاهها و مراکز پژوهشی همچنان ادامه دارد. این همکاریها بر محور رفع چالشهای شناسایی شده در صنعت از طریق تحقیق و توسعه متمرکز است و از دانش اساتید برای نوآوریهای آتی بهره گرفته میشود.
طراحی بومی کمپرسورهای اسکرو در ایران
موسس یک شرکت که در زمینه طراحی کمپرسورهای اسکرو فعال بود نیز در گفتوگو با خبرنگار حقایق نگار درباره تاریخچه فعالیت این مجموعه اظهار داشت: از سال ۱۳۹۲ کار توسعه محصول در حوزه پمپهای اسکرول و کمپرسورهای اسکرو آغاز شد.
وی افزود: حدود ۶ سال زمان صرف شد تا دانش فنی این محصولات تدوین و بومیسازی شود و پس از آن شرکت توانست وارد بازار تخصصی نفت و گاز شود و پروژههای متعددی را در این بخش اجرا کند.
ایشان با اشاره به موقعیت فعلی شرکت خاطرنشان کرد: در حال حاضر چند پروژه فعال در زمینه کمپرسورهای اسکرو داریم و این تجهیزات در بسیاری از مناطق صنعتی کشور تحویل و نصب شدهاند.
وی گفت: شرکت ما به تدریج در حال تبدیل شدن به یک برند معتبر داخلی است، چرا که تنها مجموعهای در ایران است که توانایی طراحی بومی کمپرسورهای اسکرو را دارد.
در بخش دیگری از نمایشگاه، میهمان غرفه شرکتی شدیم که از شرکتهای فعال پارک علم و فناوری بود. مدیر تولید و رئیس هیات مدیره این شرکت در گفتگو با خبرنگار حقایق نگار به تاریخچه شکلگیری شرکتشان و حوزههای اصلی فعالیت آن پرداخت و بیان کرد: شرکت ما از حدود سال ۱۳۹۵ شکل گرفته است و در تامین کالاهای صنعتی فعال بوده، در حال حاضر ۴ سالی است که در ساخت اقلام مورد نیاز صنعت فعال هستیم به شکل مهندسی معکوس یا به شکل شروع از ایدهای که مشتری به ما ارائه میدهد، یا ایدهای که خودمان بر اساس نیاز تشخیص دادیم برای صنعت نیاز هست ساخت رو انجام میدهیم.
وی افزود: فعال در پارک علم و فناوری هست محصول دانشبنیان هم داریم و دانش صنایع بزرگی که در منطقه ما فعال هستند و از استانداردهای بالایی برخوردار هستند کالاهای معمولی را عملاً خیلی نمیشود به آنها عرضه کرد، چون کالاهای معمولی رقابت قیمتی خیلی بالایی دارند، ولی وقتی تکنولوژی بالا رود و سطح فناوری مورد نیاز برای آن کالا نیز بالا رود عملا رقابت آسانتر میشود به این جهت حالا کسانی که میخواهند در این حوزهها فعالیت کنند باید از توان علمی بالایی برخوردار باشند و در حوزههای فناوری بتوانند در سطح بالایی از فناوری استفاده کنند.
به گفته وی این شرکت حدود ۱۰ نفر پرسنل دارد و حدود ۱۰ نفر دیگر نیز به شکل علمی بهطور پارهوقت با آن همکاری دارند که در تیم فناوری از خدمات آنها استفاده میشود.
نه یک نمایشگاه، که یک پیمان ملی
نهمین نمایشگاه تخصصی ساخت داخل در عسلویه، اگرچه در بستر فولاد، گاز و پتروشیمی جریان داشت، اما پیام اصلی آن فراتر از لولهها و کمپرسورها بود: این رویداد، پیمانی ملی برای تبدیل تحریمها به فرصت بود.
آنچه خبرنگاران در راهروی غرفهها مشاهده کردند، صرفاً فهرست کالاها و تجهیزات بومیسازیشده نبود؛ بلکه معماری استقلال صنعتی بود که با تکیه بر دانش ایرانی، گام به گام در حال تکمیل شدن است. از فلیمدتکتور تا کمپرسورهای اسکرو، هر محصول بومیشده، سدی است که بر واردات و وابستگی زده شده است.
رشد چهار و نیم برابری گردش مالی شرکتهای فناور در این منطقه، تنها یک عدد اقتصادی نیست؛ بلکه شاخصی از موفقیت مدل اقتصاد دانشبنیان در سختترین و حساسترین صنعت کشور است. توانایی شرکتهایی نظیر «صنعت پارتیکال» و «نوین پارسیان پاژن» برای غلبه بر ۱۵ سال چالش تحقیق و توسعه در شرایط تحریمی، نشان میدهد که بستر توسعه در ایران، دیگر صرفاً متکی بر منابع زیرزمینی نیست، بلکه بر منابع انسانی متخصص بنا شده است.
به گزارش حقایق نگار، نمایشگاه پارس جنوبی نه یک رویداد مقطعی، بلکه کانونی پایدار برای تغییر پارادایم صنعتی است. این نمایشگاه ثابت کرد که در قلب انرژی ایران، «وابستگی» به واژهای تاریخی تبدیل شده و «خودکفایی» دیگر یک آرزو نیست، بلکه سنگ بنای عملکرد روزمره است. این سمفونی خودکفایی، با هر سنسور تولید شده و هر قرارداد تجاری، با صدایی رسا به گوش جهانیان میرسد.
